PIGS : มหาอำนาจโบราณ กลุ่มประเทศเสี่ยงล้มละลายใหม่ในยุโรป

PIGS : มหาอำนาจโบราณ กลุ่มประเทศเสี่ยงล้มละลายใหม่ในยุโรป

posted on 02 Jun 2010 21:55 by terasphere  in Special-Report

PIGS : มหาอำนาจโบราณ กลุ่มประเทศเสี่ยงล้มละลายใหม่ในยุโรป


ที่มา http://terasphere.exteen.com/20100602/pigs

เอเธนส์, กรีซ : เหตุจลาจลเผาเมืองครั้งล่าสุดจากความไม่พอใจการตัดลดงบประมาณค่าจ้างของภาค รัฐ เพื่อขอความช่วยเหลือจาก IMF และกลุ่มประเทศยูโรโซน ชวนให้คิดถึงภาวะ Ochlocracy(οχλοκρατία) ที่ปรากฏในหนังสือเรื่อง Historie ของ Polybius(200 – 117 BC) ซึ่งเป็นภาวะฝูงชนที่ไม่พอใจการปกครองของรัฐเริ่มเข้าทุบทำลาย เผาศาสนสถานและหน่วยงานรัฐเพื่อล้มล้างรัฐบาลอันไม่น่าพึงพอใจเสียโดยขาด ความยับยั้งชั่งใจและหลักกฎหมาย เห็นได้ว่าเมื่อประชาชนไม่พอใจ “รัฐ” ที่ไม่อาจตอบสนองความต้องการของพวกเขาเสียแล้ว ลักษณะธรรมชาติของมนุษย์และสังคมก็ไม่เปลี่ยนแปลงอะไรไปเลยนับแต่ครั้งโบราณ



โรม, อิตาลี : ปัญหาโจรล้วงกระเป๋าในเขตท่องเที่ยวของกรุงโรม เป็นที่รู้จักกันดีและทางการก็ประกาศเตือนให้ระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอยทั่วโลก จำนวนมิจฉาชีพในกรุงโรมก็เพิ่มขึ้น ความเหลื่อมล้ำทางสังคมระหว่างอิตาลีภาคเหนืออันเป็นแหล่งอุตสาหกรรมการค้า และแหล่งท่องเที่ยว เมื่อเปรียบเทียบกับอิตาลีตอนใต้ที่เป็นแหล่งเกษตรกรรมและประมงก็มีช่องว่าง ถ่างขยายอย่างรวดเร็ว ชาวอิตาลีตอนเหนือเริ่มไม่พอใจที่รัฐบาลนำเงินภาษีของตนไปอุ้มการพัฒนาและ อุดค่าใช้จ่ายภาครัฐในอิตาลีตอนล่าง รวมถึงปัญหามาเฟียที่เหิมเกริมมากขึ้นจากการเข้าถึงแหล่งทุนนอกกฎหมายในภาวะ เศรษฐกิจถดถอย คล้ายกับว่าอิตาลีได้ย้อนกลับไปในยุคนครรัฐยุคกลาง ที่เหล่านครอันเจริญรุ่งเรืองทางเหนือ ทั้งมิลาน ฟลอเรนซ์ เจนัว เวนิซ ตั้งข้อรังเกียจและกีดกันนครทางใต้จนอิตาลีอ่อนแอลง



มาดริด, สเปน : การทุ่มเงินมหาศาลซื้อคริสเตียโน โรนัลโด เข้ามาอยู่ในทีมเรอัล มาดริด เหมือนจะไม่ได้ช่วยให้ทีมฟุตบอลที่โด่งดังแห่งนี้ประสบความสำเร็จในเวที ยุโรปฉันใด การเทเงินของธนาคารกลางสเปนเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศก็ไม่ประสบความ สำเร็จเช่นเดียวกับทีมเรอัล มาดริด ฉันนั้น ภาวะขาดดุลการคลังของสเปนที่ต่อเนื่องประกอบกับภาคอุตสาหกรรมที่ได้รับผล กระทบจากวิกฤตการเงิน ทำให้กรุงมาดริดเต็มไปด้วยมิจฉาชีพไม่แพ้กรุงโรม แม้ว่าภาวะเงินเฟ้อจะยังต่ำอยู่เนื่องจากการใช้เงินสกุลยูโร แต่เมื่อชาวบ้านเริ่มอดอยาก ความมั่นคงของรัฐก็เริ่มสั่นคลอน ไม่แตกต่างไปจากการล้มเหลวของเศรษฐกิจช่วงปลายยุคล่าอาณานิคมจากผลของการ ปล้นทองคำแห่งอินคามาใช้อย่างฟุ่มเฟือยในยุโรป



ลิสบอน, โปรตุเกส : มหานครแห่งการสำรวจในศตวรรษที่ 17-18 กลับเงียบเหงาลงถนัดตา เมื่อเหล่าเรือใบสามเสาหมดสิ้นมนต์ขลังแห่งการค้า โปรตุเกสประสบปัญหาเศรษฐกิจถดถอยพร้อมๆกับสเปน หลังจากเสียเมืองท่าอาณานิคมสำคัญในอินเดียอย่าง Gao ให้แก่อังกฤษ เศรษฐกิจกว่า 60% ของโปรตุเกสก็ต้องผูกติดอยู่กับการค้ากับประเทศเพื่อนบ้านในคาบสมุทรไอบี เรียที่พรมแดนติดกันมาตั้งแต่ช่วงปลายยุคอาณานิคม หนึ่งในสามของพันธบัตรรัฐบาลโปรตุเกสถูกครอบครองโดยรัฐบาลสเปน และเมื่อเศรษฐกิจของประเทศใดประเทศหนึ่งทรุดลง ทั้งสองประเทศก็เสียหายไปพร้อมกันเช่นเดียวกับการล่มลงของกองเรือผสมอาร์มาดา

กลุ่ม PIGS หรือกลุ่มประเทศเศรษฐกิจยุโรปใต้ ถูกเรียกขานครั้งแรกในปี 1997 และถูกนำมาใช้เมื่อวิกฤตการเงินและเศรษฐกิจเริ่มปะทุขึ้นที่สหรัฐอเมริกา ในปี 2007 เนื่องจากทั้งสี่ประเทศ ได้แต่ โปรตุเกส อิตาลี กรีซ และสเปน เป็นประเทศที่มีหนี้สินภาครัฐสูงเมื่อเทียบกับ GDP โดยนักลงทุนมองว่าทั้งสี่ประเทศมีความเสี่ยงสูง และให้ค่าความเชื่อมั่นในพันธบัตรต่ำ จึงเป็นที่จับตามองของทั้งนักธุรกิจ นักการเงิน และนักการเมืองของยุโรปเรื่อยมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มประเทศยูโรโซนที่เกรงว่าหากทั้งสี่ประเทศนี้ประสบ ปัญหา จะพลอยทำให้ความฝันการรวมยุโรปตามปฏิญญาลิสบอนพังทลายลงไปอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่มอย่างจริงจัง

ประเทศที่มีปัญหาหมักหมมและหนักหนาสาหัสที่สุดในกลุ่มนี้คือประเทศกรีซ กรีซมีหนี้สาธารณะอยู่ 2.36 แสนล้านเหรียญคิดเป็น 113.40% ของ GDP ซึ่งมองดูอาจจะน้อยถ้าเปรียบเทียบกับญี่ปุ่นซึ่งมีหนี้สาธารณะอยู่ 192.10% ของ GDP แต่ปัญหาของกรีซคือ หนี้ทั้งหมดนั้นเป็นหนี้ต่างประเทศ แตกต่างจากญี่ปุ่นที่เป็นหนี้ภายในประเทศ หรือเป็นเงินออมของคนกันเอง อีกทั้งหนี้ของกรีซเป็นหนี้ภาครัฐมากกว่าหนี้ภาคเอกชน หมายความว่ารัฐบาลกรีซต้องหาเงินมาใช้หนี้ที่ตัวเองกู้ไว้ในอดีตมาจ่ายพร้อม ดอกเบี้ย ซึ่งเป็นดอกเบี้ยอัตราสูงในช่วงเศรษฐกิจขาขึ้น โดยที่ประเทศกรีซเองขาดสมรรถภาพในการหาเงินเข้าประเทศ ลองกวาดสายตาดูรอบตัวเราสิครับว่า เรามีสินค้าอะไรที่นำเข้าจากประเทศกรีซบ้าง แน่นอนว่าคงหาไม่เจอ เพราะรายได้หลักของประเทศกรีซมาจากการส่งออกน้ำมันมะกอกและการท่องเที่ยว และหลังจากกรีซเข้าร่วมใช้เงินยูโรโดยนักเศรษฐศาสตร์หลายสำนักเตือนว่า เศรษฐกิจของกรีซเองยังไม่เข้มแข็งพอที่จะใช้เงินตราที่แข็งค่าจนทำให้ขีด ความสามารถในการแข่งขันลดต่ำลงขนาดนั้น กรีซยังก่อหนี้มากมายโดยเฉพาะการทุ่มทุนให้กับการสร้างสนามกีฬาและการจัด โอลิมปิก 2004 ที่ขาดทุนย่อยยับและต้องเสียค่าบำรุงรักษาทุกปีไปเปล่าๆ

แม้ว่าในตอนนี้ (ต้นมิถุนายน 2010) ทั้ง IMF และกลุ่มประเทศยูโรโซน จะลงมติให้เงินช่วยเหลือแก่รัฐบาลกรีซในการกอบกู้ภาวะเศรษฐกิจของประเทศ แล้วกว่า 8 แสนล้านยูโร แต่ก็เหมือนเป็นการเติมเชื้อไฟให้กับภาวะความไม่มั่นคงทั้งทางเศรษฐกิจที่ ลามไปถึงการเมืองของกรีซเข้าเสียอีก เพราะทั้ง IMF และ ยูโรโซน ยื่นเงื่อนไขว่าก่อนจะช่วยต้องลดการขาดดุลเสียก่อน ไม่งั้นช่วยเท่าไรก็ถมไม่เต็ม และทางเลือกของกรีซในการแก้ปัญหางบประมาณขาดดุลก็เหมือนกับการแก้ปัญหาเงิน ไม่ทันใช้ของคนธรรมดานี่ล่ะครับ คือถ้าไม่ลดรายจ่าย ก็ต้องเพิ่มรายได้ ในเมื่อรายได้จากสินค้าส่งออกของกรีซดูมืดมนหมดหนทางขายของเพิ่ม ก็ต้องหั่นรายจ่ายของตัวเองทิ้ง และรายจ่ายที่ตัดง่ายที่สุดเห็นทีจะไม่พ้นเงินเดือนของข้ารัฐการ และลูกจ้างรัฐต่างๆนั่นเอง

ทีนี้ก็จลาจลเป็นการใหญ่ล่ะครับ ไม่มีใครจะอยากได้เงินน้อยลงหรอก ถึงแม้ว่ารัฐบาลจะโฆษณาประชาสัมพันธ์บอกว่าเป็นเรื่อง “ช่วยชาติ” แต่ถ้า “ช่วยชาติ” แล้วต้องอดมื้อกินมื้อ คนก็คงต้องดิ้นรนเพื่อปากท้องของตัวเองมากกว่าประเทศชาติที่เอาเงินไปใช้ทาง ไหนก็ไม่รู้ หรือรู้ทั้งรู้แต่ก็ได้สมยอมมานานแล้วสักเท่าไร งานนี้ก็เผาบ้านเผาเมืองไปหลายจุดจนมีคนเจ็บคนตายไปเหมือนกัน (แต่ก็ใช้ตำรวจปราบจลาจลและกระบองบวกแก๊สน้ำตานะครับ ไม่ได้ใช้ M16 หรือสไนเปอร์) รัฐบาลกรีซเองก็ตกที่นั่งลำบากถูกบีบทั้งภายในและภายนอก ถ้าไม่ตัดรายจ่ายก็ล้มละลาย ถ้าตัดรายจ่ายรัฐบาลก็ล้มเหลว ว่าไปก็เหมือนเกือบๆจะเสียเอกราชไปกลายๆแล้วทีเดียว


การจลาจลในกรุงเอเธนส์ มีนาคม 2010 : Gettyimages

เมื่อกรีซมีปัญหาหนัก กลุ่มประเทศยุโรปที่ใช้เงินยูโร ที่เรียกกันว่ายูโรโซนก็อ่วมอรทัยไปตามๆกัน เมื่อนักลงทุนไม่เชื่อมั่นในการแก้ปัญหาของ IMF ยูโรโซน และรัฐบาลกรีซ ก็พากันเทขายพันธบัตรกรีซ, สินค้าโภคภัณฑ์ที่มีความเสี่ยง เช่น น้ำมัน, สินค้าเกษตร, และ หุ้น ทิ้ง พาให้ตลาดทุนดิ่งเหวกันระนาวทั่วยุโรป และการที่นักลงทุนหันไปซื้อสินค้าที่มีความมั่นคงสูงอย่างทองคำก็ทำให้ราคา ทองคำแท่งทะยานขึ้นไปเรื่อยๆ ยิ่งเป็นปัญหาต่อการหาทองคำแท่งไปประกันเงินตราเข้าไปใหญ่ โดยเฉพาะกลุ่มประเทศ PIGS ที่ไม่สามารถออกธนบัตรมาเองหลังจากเข้าร่วมกับยูโรโซน ทำให้ธนาคารกลางของแต่ละประเทศไม่มีอำนาจควบคุมสภาพการเงินภายในประเทศของ ตัวเองจนกว่าจะหาทองคำไปประกันและส่งเรื่องให้ธนาคารกลางยุโรปพิมพ์เงินยูโร เพิ่มให้รัฐบาลของตนมาใช้จ่าย แต่รัฐบาลก็ไม่มีปัญญาหาเงินไปซื้อทองคำแท่งที่มีราคาสูงเสียแล้วกลายเป็น วัฏจักรมรณะที่ฉุดให้เศรษฐกิจภาพรวมของทั้งกลุ่ม PIGS และยูโรโซนสาละวันเตี้ยลงและค่าเงินยูโรก็อ่อนลงอย่างรวดเร็ว จนถึงตอนนี้ถ้าเทียบกับเงินบาทแล้ว 1 ยูโรแลกได้เพียง 39 บาท จากต้นปีที่แลกได้กว่า 47 บาท ทำให้หนี้ในสกุลเงินตราต่างประเทศทวีค่าทบขึ้นไปอีกเรื่อยๆ ไม่ต่างกับวิกฤตต้มยำกุ้งที่ส่งผลต่อเงินบาทไทยนัก

อีกสามประเทศที่เหลือ เหตุการณ์มีความแตกต่างกันไปตามสถานภาพของแต่ละประเทศ อิตาลีมีข้อได้เปรียบในเรื่องอุตสาหกรรมและการส่งออก สเปนมีหนี้สาธารณะในระดับต่ำที่สุด แต่อย่างไรก็ดี ทั้งสี่ประเทศนี้มีหนี้สาธารณะผูกพันไขว้กันไปมาจนแกะไม่ออก ถ้าประเทศใดประเทศหนึ่งล้มละลาย งดการจ่ายหนี้หรือ Debt Moratorium ไป จะทำให้ดุลบัญชีของประเทศอื่นๆเสียหายทันที เพราะต้องกันเงินส่วนหนึ่งไว้สำรองหนี้เสีย และเศรษฐกิจก็จะติดขัดต่อกันเป็นลูกโซ่ นักเศรษฐศาสตร์และนักการเงินแสดงความเป็นห่วงอย่างยิ่งต่อประเทศอิตาลีว่า อาจเป็นรายต่อไปหากกรีซประกาศยุติการชำระหนี้จริงๆ เพราะยอดหนี้สาธารณะของอิตาลีสูงสุดกว่า 1.4 ล้านล้านเหรียญเป็นหนี้ต่างประเทศกว่า 8.96 แสนล้านเหรียญ หรือ 101% ของ GDP ซึ่งยูโรโซนและ IMF เองก็อาจไม่มีปัญญาจะหาเงินมาอุ้มภาวะเศรษฐกิจของอิตาลีได้ และเสถียรภาพของรัฐบาลอิตาลีเองก็ง่อนแง่นหากนายกรัฐมนตรีจอมเจ้าชู้ อย่างซิลวิโอ แบร์ลุสโคนี ไม่สามารถแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำระหว่างภาคเหนือและภาคใต้ที่ทำให้ผู้เสีย ภาษีส่วนมากในภาคเหนือไม่พอใจอย่างรุนแรงได้

แผนผังแสดงหนี้ที่ไขว้กันไปมาระหว่างกลุ่ม PIIGS : NYTIMES

สภาพการณ์ในสเปนและโปรตุเกสนั้นดำรงอยู่เป็นคู่ขนานกัน ถ้าประเทศใดประเทศหนึ่งยังยืนหยัดได้ อีกประเทศก็จะพลอยรอดไปด้วย แต่ถ้าประเทศใดประเทศหนึ่งพลาดท่าล้มลงล่ะก็จะพาลทำให้ล้มกันทั้งสองประเทศ เช่นกัน แม้ว่าหนี้สินต่างประเทศของสเปนจะต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับ GDP คือ 56.6% แต่ยอดหนี้ที่มหาศาลไม่แพ้อิตาลีที่ 1.1 ล้านล้านเหรียญก็อาจทวีค่ามากขึ้นในชั่วข้ามคืนหากค่าเงินยูโรอ่อนค่าลง อย่างรุนแรง และสิ่งที่ตามมาจากวิกฤตที่เกิดขึ้นคือความไม่มั่นคงทางการเมืองทั้งใน ประเทศที่ประสบปัญหา และประเทศที่ให้การช่วยเหลือ เช่น เยอรมัน ที่พรรคพันธมิตรคริสเตียนเดโมแครตของนางแมร์เคิล เสียที่นั่งในสภาไปจำนวนหนึ่งเนื่องจากประชาชนไม่พอใจที่นำภาษีของชาว เยอรมันที่ขยันขันแข็งไปช่วยเหลือประเทศที่ชาวเยอรมันมองว่าเกียจ คร้านอย่างกรีซ

นอกจากกลุ่ม PIGS สี่ประเทศ นักวิเคราะห์ยังจับตามองอีกสองประเทศอย่างใกล้ชิดด้วยเกรงว่าหนี้สินสาธารณะ และภาวะถดถอยจะลุกลามไปถึง คือ ไอร์แลนด์ และสหราชอาณาจักร บทความจากหลายสำนักได้ขยายการจับตาเป็นกลุ่ม PIIGGS (I – Ireland และ G – Great Britain) เนื่องจากทั้งไอร์แลนด์และสหราชอาณาจักรมีหนี้สินต่างประเทศเมื่อเทียบกับ GDP สูง และศักยภาพในการแข่งขัน ส่งออก ต่ำลง ไอร์แลนด์ได้ทุ่มทุนกับการศึกษาและการลดภาษีเพื่อดึงดูดธุรกิจไฮเทคในช่วง ต้นทศวรรษที่ 2000 จนงบประมาณขาดดุลสะสมมาก ส่วนอังกฤษเสียงบประมาณรั่วไหลไปให้กับระบบสาธารณสุขและสวัสดิการสังคมอย่าง ต่อเนื่อง เมื่อฟองสบู่อสังหาริมทรัพย์และธุรกิจการเงินแตกลง เงินในระบบที่หายไปจึงเริ่มแสดงอิทธิฤทธิ์ในภาคเศรษฐกิจจริง

แผนที่แสดงหนี้ต่างประเทศต่อ GDP ของประเทศในยุโรป : BBC-Eurostat

ทั้งโลกจึงจ้องจับตาการเคลื่อนไหวของ ยูโรโซนกับการแก้ไขปัญหานี้อย่างใกล้ชิด ก่อนที่จะกระจายตัวเป็นวงกว้างจนควบคุมไม่ได้เหมือนสมัยทศวรรษที่ 1930’s ซึ่งเริ่มต้นจากวิกฤตภาคการเงินในอเมริกา ก่อนจะนำไปสู่ลัทธิกีดกันการค้า ชาตินิยมฟาสซิสม์ และสงครามโลกในไม่ถึงสิบปีนับจากแบล็คมันเดย์ในวอลสตรีตปี 1929

หวังว่าประวัติศาสตร์จากประเทศเก่าแก่โบราณเหล่านี้จะ สอนเราได้ และมนุษย์จะไม่เดินไปในหนทางหายนะร่วมกันอีกครั้ง

Tags: กรีซ, ยุโรป, วิกฤต, สเปน, อิตาลี, เศรษฐกิจ, โปรตุเกส

ทำไม ธนาคารอันดับสองของสหรัฐจึงล้ม

ทำไม ธนาคารอันดับสองของสหรัฐจึงล้ม

วันเสาร์ ที่ 27 กันยายน 2551

หลังจากที่ตกเป็นข่าวลือมาระยะหนึ่ง  ธนาคารที่ใหญ่เป็นอันดับสองของสหรัฐ  ธนาคาร Washington Mutual ( WaMu ) ก็ได้ล้มลง  ถือเป็นการล้มละลายของธนาคารครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐ          สำนักงานประกันเงินฝากสหรัฐ ( FDIC ) ได้แถลงเมื่อเย็นวันพฤหัสที่ 25 กันยายน ว่า  เจพี มอร์แกน เชส  ธนาคารชั้นนำของสหรัฐ  ได้เข้าซื้อกิจการของ WaMu เรียบร้อยแล้วในวงเงิน 1,900 ล้านเหรียญสหรัฐ  หลัง FDIC ได้เข้าควบคุมกิจการของธนาคารแห่งนี้          การ เข้าซื้อกิจการครั้งนี้ทำให้ เจพี มอร์แกน ก้าวขึ้นมาเป็นธนาคารรายใหญ่ที่สุดของสหรัฐในด้านเงินฝาก  แซงหน้า ซิตี้แบงก์ ที่ครองแชมป์ก่อนหน้านี้         การครอบครองครั้งนี้  เจพี มอร์แกน จะได้ครองธุรกิจทุกอย่างของ WaMu รวมทั้งสินทรัพย์ 3.1 แสนล้านเหรียญ และบัญชีเงินฝากอีก 1.88 แสนล้านเหรียญ          “จะม่มีอะไรติดขัดในเรื่องบริการ  ลูกค้าของธนาคารจะยังคงได้รับบริการตามปกติในเช้าวันศุกร์”  Sheila Bair ประธานของ FDIC กล่าวในคำแถลง          FDIC รีบแถลงในเย็นวันพฤหัสว่า  ข้อตกลงของ WaMu และ เจพี มอร์แกน  จะไม่มีผลกระทบต่อการประกันเงินฝาก          “ผู้ ฝากเงินของ WaMu ทุกคนจะได้รับการคุ้มครอง  ไม่ว่าจะเป็นเงินในส่วนที่อยู่ในวงเงินรับประกันของ FDIC  หรือเงินที่เกินวงเงินรับประกัน” ราคาหุ้นของ WaMu นับจากต้นปี  ราคาล่าสุดอยู่ที่ 16 เซ็นต์ต่อหุ้น  เส้นทางสู่การล้มละลาย          WaMu เป็นหนึ่งในธนาคารที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากภาวะวิกฤติการเงินสหรัฐ  หลังจากที่ธนาคารไปเดิมพันมากเกินไปกับตลาดสินเชื่อบ้านสหรัฐ          เมื่อสถาบันจัดอันดับเครดิต ลดอันดับธนาคารในสัปดาห์ที่ผ่านมา  หุ้นของธนาคารก็ไหลรูด  นักวิเคราะห์ต่างคาดการณ์ว่า  จุดจบของ WaMu ใกล้เข้ามาเต็มทีแล้ว          ข่าวดังกล่าวทำให้ ประชาชนผู้ฝากเงินแห่กันไปถอนเงินกว่า 1.6 หมื่อนล้านเหรียญ หรือราว 10%ของเงินฝากที่มีอยู่ในธนาคาร  ทำให้ธนาคารขาดสภาพคล่อง  จน FDIC มองว่า  ธนาคารอยู่ในสถานะไม่มั่นคง  และไม่อาจดำเนินธุรกิจได้ต่อไป         เมื่อเป็นเช่นนั้น  ผู้คุมกฎจึงตัดสินใจลงมือปฏิบัติการ  ทั้งที่รัฐสภาและทำเนียบขาว  กำลังอยู่ในระหว่างการพิจารณาแผนอุ้มสถาบันการเงินครั้งใหญ่          แหล่งข่าวแจ้งว่า  มีธนาคาร 4 แห่งเสนอตัวเข้าซื้อ WaMu  แต่ เจพี มอร์แกน ชนะการประมูลที่จัดขึ้นในวันพุธ  ธนาคารอื่นที่เข้าร่วมประมูลด้วยคือ Citigroup , HSBC และ Wells Fargo          “ เจพี มอร์แกน ชนะเพราะว่า  เขาให้ราคาสูงสุดและมีค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด “ นาง Bair กล่าว  “มันเป็นทางเลือกที่มีต้นทุนต่ำที่สุด”          นักวิเคราะห์ต่างสนับสนุนให้ เจพี มอร์แกนเข้าซื้อ WaMu ทั้งที่ต้องรับเอาหนี้ซับไพร์มและสินเชื่อบ้านแบบดอกเบี้ยคงที่ ( ใน 2-3 ปีแรก ) ในการเข้าครอบครองกิจการครั้งนี้          ขณะนี้ค่อนข้างแน่นอนแล้วว่า  ผู้สูญเสียหนักที่สุกคือ  ผู้ถือหุ้นและเจ้าหนี้ของ WaMu ที่จะถูกล้างบัญชีออกไป         เจพี มอร์แกน รายงานว่า  ก่อนหน้านี้  บริษัทเคยเสนอซื้อกิจการของ WaMu ในราคาหุ้นละ 8 เหรียญ  แต่ไม่ได้รับความสนใจจาก WaMu          ล่าสุดในตอนปิดตลาดที่นิวยอร์ค เมื่อเย็นวันศุกร์วานนี้  ราคาหุ้น WaMu อยู่ที่ 16 เซ็นต์ ลดลงกว่า 90% จากราคาต้นปี          WaMu นับเป็นสถาบันการเงินรายล่าสุด และนับเป็นธนาคารแห่งที่ 13 ที่ล้มละลายในปีนี้  และได้ถือว่าเป็นการล้มละลายที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหรัฐ   เมื่อมองในด้านสินทรัพย์  นำหน้าการล้มของธนาคาร Continental Illinois ซึ่งมีสินทรัพย์ 4 หมื่นล้านเหรียญ ( หรือเทียบเท่า 6.8 หมื่นล้านเหรียญ ในปัจจุบัน ) ที่ได้ล้มลงในเดือนพฤษภาคม ปี 1984  แหล่งข้อมูล  CNNMoney.com         http://money.cnn.com/2008/09/25/news/companies/JPM_WaMu/index.htm?postversion=2008092612

JAL ล้มละลาย : สอนอะไรใคร?

JAL ล้มละลาย : สอนอะไรใคร?

ภาพ http://www.jatschool.com

ตอนนั้นใครที่ซื้อตั๋วโดยสารเครื่องบินก็จะได้รับกระเป๋าสะพายขึ้นเครื่อง ซึ่งมีตราของสายการบินประทับอยู่ชัดเจน  ตอนนั้นผมยังเด็กอยู่มากเห็นใครหิ้วกระเป๋า Pan Am ของอเมริกันก็รู้สึกว่า เท่ มากทีเดียว ส่วนใครหิ้วกระเป๋า KLM หรือ Air France ก็เท่ไม่เบาเช่นกัน สำหรับสายการบินในเอเชียแน่นอนครับ Japan Airlines หรืออักษรย่อว่า JAL นั้น กินขาด

วันเวลาผ่านไปหลายทศวรรษ JAL กลับ เสื่อมถอยลงไปตามลำดับ สายการบินคู่แข่ง คือ ANA หรือ All Nippon Airlines เบียดตัวแซงขึ้นมา จนกลายเป็นผู้นำไปได้ ผมเองก็ไม่ได้บินทั้งสองสายการบินนี้บ่อยครั้งนัก แต่เท่าที่ได้ลองใช้บริการมาแล้วทั้งสองแห่ง ก็พอจะรู้สึกได้ ถึงความแตกต่าง

เมื่อวันอังคารที่ 12 มกราคม 2553 นี้เอง ราคาหุ้นของ JAL ได้ ลดต่ำลงในวันเดียวถึง 45% คือลดลงติดฟลอร์ จากราคาหุ้นละ 67 เยนเหลือเพียงหุ้นละ 37 เยน เท่านั้น เพราะนักลงทุนคาดหมายว่าสายการบินแห่งนี้ไม่มีทางเลือกใดเหลืออยู่อีกแล้ว นอกจากจะต้องยื่นคำร้องขอรับการพิทักษ์ทรัพย์ภายใต้กฎหมายล้มละลายเท่านั้น ซึ่งสิ่งที่จะตามมา ก็คือ หุ้น JAL จะ ต้องถูกนำออกจากตลาดหุ้น และในวันต่อมาคือวันพุธที่ 13 มกราคม ราคาหุ้นก็ได้ดิ่งต่อลงไปอีก 30 เยน ซึ่งเป็นระดับติดฟลอร์อีกครั้งหนึ่งหรือลดลงในวันเดียวถึง 81% ทำให้หุ้น JAL เหลือเพียงราคาหุ้นละ 7 เยน เท่านั้น ในราคาหุ้นละ 7 เยน นี้ หมายความว่ามูลค่าตลาดของ JAL เหลือเพียง 208 ล้านดอลลาร์ เท่านั้น ซึ่งเป็นมูลค่าที่ต่ำกว่าราคาเครื่องบินโดยสารชนิด 747-8 จำนวนเพียงลำเดียว เสียอีก

ชะตากรรมของ JAL ครั้งนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่ทันได้มีใครรู้เนื้อรู้ตัว เพราะ JAL นั้น เคยมีปัญหาให้รัฐบาลต้องเข้าอุ้มชูทางการเงินมาแล้วไม่ต่ำกว่า 3 ครั้ง ในรอบ 9 ปีที่ผ่านมา แต่ครั้งนี้ มาถึงสุดทางจริงๆ และไม่มีทางออกอื่นใดดีไปกว่าการยื่นล้มละลาย

มาถึงขั้นนี้ ก็คงมีคนอยากทราบว่าเกิดอะไรขึ้นกับสายการบินยักษ์ของโลกแห่งนี้ ผมได้ทำการบ้านมาแล้วพบว่า JAL นั้น เดิมเป็นของรัฐบาลทั้งหมด แต่ได้แปรสภาพให้เอกชนถือหุ้นเมื่อปี 1987 อย่างไรก็ตาม การที่มีสถานะเป็น “สายการบินแห่งชาติ” ดูเหมือนจะไม่ได้เปลี่ยนไปนัก ก็เลยถูกเรียกร้องให้ต้องรับภารกิจที่ไม่บังเกิดผลในทางธุรกิจนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การตอบสนองนักการเมืองญี่ปุ่น

นักการเมืองญี่ปุ่นนั้น หลายสิบปีที่ผ่านมาก็คงอยากจะได้คะแนนเสียงและสร้างบารมีทางการเมือง จึงผลักดันให้มีโครงการสร้างสนามบินทั่วไปหมดคล้ายๆ กับว่ามันเท่ดีนะที่สามารถหางบประมาณมาสร้างสนามบินไว้ในเขตพื้นที่ของตนเอง ได้ ดังนั้น เผลอไปประเดี๋ยวเดียว ปรากฏว่าในปี 2006 ญี่ปุ่นมีสนามบินจำนวนมากถึง 97 แห่ง แต่ผมยังหาข้อมูลล่าสุดไม่ได้ว่านับถึงปี 2010 มีสนามบิน เกิน 100 แห่งแล้วหรือยัง

มีคำกล่าวเชิงประชดประชันว่า ในสองทศวรรษที่ผ่านมาซึ่งเศรษฐกิจญี่ปุ่นตกต่ำอย่างหนักนั้น ก็ยังมีพิธีตัดริบบิ้น เพื่อเปิดสนามบินใหม่ กันอย่างต่อเนื่อง  นอกจากนั้น อีกปัจจัยหนึ่งที่ได้นำ JAL มา สู่สภาวะวิกฤติในวันนี้ ก็คือบริษัทต้องเผชิญปัญหาค่าใช้จ่ายสำหรับพนักงานปัจจุบัน และผลประโยชน์ต่างๆ รวมทั้งสวัสดิการที่ให้แก่ผู้ที่เกษียณอายุไปแล้ว ซึ่งรวมกันแล้ว ทำให้บริษัทไม่อยู่ในภาวะที่สามารถแข่งขัน กับสายการบินอื่นได้

ความจริง JAL ก็ แข่งขันกับสายการบินอีกเพียงแห่งเดียวเท่านั้นแหละ คือ All Nippon Airways หรือ ANA เพราะในประเทศญี่ปุ่นนั้น รัฐบาลปกป้องธุรกิจการบินมากทีเดียว ทำให้ไม่มีสายการบินต้นทุนต่ำเกิดขึ้นมาแข่งขันได้ แต่ขนาดแข่งกับคู่แข่งเพียงรายเดียว เท่านี้ JAL ก็สู้ไม่ได้แล้ว  เมื่อบวกปัจจัยต่างๆ เข้าด้วยกันแล้ว จึงเข้ากรณีคลาสสิกเลยทีเดียว นั่นคือ เป็นบริษัทที่ขาดประสิทธิภาพเพราะได้รับการปกป้องอย่างมากจากรัฐบาลมาโดยตลอด ต้องทำการบินไปยังสนามบินที่นักการเมืองได้สร้างไว้ แต่ไม่คุ้มค่าทางธุรกิจ ต้นทุนค่าแรงและสวัสดิการของพนักงานปัจจุบันและที่เกษียณอายุไปแล้วสูงมาก เมื่อบวกกับราคาน้ำมันที่สูงขึ้น รวมทั้งการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น JAL ก็เลยมีชะตากรรม เช่นนี้

ในแผนการที่จะปรับโครงสร้างของสายการบินแห่งนี้นั้น รัฐบาลเรียกร้องให้ พนักงานที่เกษียณอายุไปแล้ว มีมติลดผลประโยชน์ของตนเองลงไป (ซึ่งตามกฎหมายต้องได้รับความเห็นชอบ ไม่ต่ำกว่า 2 ใน 3) ซึ่งล่าสุด ผู้เกษียณอายุ ก็ได้มีมติยินยอมตามนี้แล้ว นอกจากนั้น ใน 2-3 ปีข้างหน้า ก็จะต้องลดคนงานลงไปถึง 15,000 คน ด้วย รวมทั้งจะต้องยกเลิกเที่ยวบินไปยัง สนามบินในประเทศ 29 แห่ง และปิดหรือขายธุรกิจด้านโรงแรม หรือการท่องเที่ยว เพื่อหันมาเน้นธุรกิจการบิน เพียงอย่างเดียวฯลฯ
อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับสายการบินยักษ์ใหญ่แห่งเอเชีย ที่ชื่อว่า JAL แล้ว ทำให้อดที่จะคิดไม่ได้ว่า เหตุใดหนอ สายการบินซึ่งครั้งหนึ่งเคยได้รับการยกย่องว่าเป็นต้นแบบของการประกอบธุรกิจ สายการบิน ที่สายการบินอื่นๆ ในเอเชีย ล้วนต้องเดินตามรอย มาบัดนี้ ได้กลายเป็นเพียงอดีตไปเสียแล้ว

ปัญหาเรื่องการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น รวมทั้งปัญหาเรื่องราคาน้ำมัน เป็นเรื่องที่สายการบินทุกแห่งต้องประสบเหมือนๆ กัน ดังนั้น JAL จึงไม่ได้พบกับปัญหาที่แตกต่างไปจากสายการบินอื่นๆ แต่อย่างใด แต่ที่ทำให้ JAL สู้ ใครเขาไม่ได้ ก็คือเรื่องของประสิทธิภาพ และต้นทุน ที่เกิดขึ้น ซึ่งเรียกกันว่า “Legacy Costs” หมายถึงต้นทุนต่างๆ รวมทั้งค่าแรงและสวัสดิการ ที่เป็นต้นทุนซึ่งผูกพันบริษัทมาช้านาน และนับวันก็จะเพิ่มมากขึ้น ซึ่งปัจจัยตัวนี้ ได้ทำให้ General Motors ประสบปัญหามาก่อนแล้ว เช่นกัน

เรื่องราวของนักการเมืองในญี่ปุ่น ที่กระสันสร้างสนามบินในจังหวัดของตนเอง และกดดันให้ “สายการบินแห่งชาติ” ต้อง บินให้บริการ ทั้งๆ ที่มีผู้โดยสารเพียงไม่กี่คน หรือเรื่องราวของสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ต่างๆ จำนวนมาก ที่บริษัทมอบให้แก่คนที่เคยเป็นพนักงาน หรือ คนที่เคยเข้ามาเกี่ยวข้องกับบริษัทในสถานภาพต่างๆ  เมื่อฟังแล้ว ทำให้อดนึกถึงสายการบินอีกแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่ได้จริงๆ ว่าช่างเป็นเรื่องราวที่คล้ายคลึงกัน เสียเหลือเกิน

วันนี้ผู้ถือหุ้น และเจ้าหนี้ ของ JAL ได้ รับผลพวงไปแล้วเต็มๆ และเป็นบทพิสูจน์ว่า ถ้าหากใครๆ ต่างก็ถือว่า สายการบินแห่งชาติ นั้น เป็น “สมบัติผลัดกันชม” แล้วละก็ วันหนึ่งก็คงจะต้องลงเอยเช่นนี้แหละครับ
เอ...นี่ผมกำลังพูดให้ใครฟังนะเนี่ย

ที่มา http://www.bangkokbiznews.com